Kanał Ostródzko- Elbląski

Poznaj Ostródę
Typography

Oberlandzki, Ostródzko-Elbląski, Elbląsko-Ostródzki, Elbląski – jakby go nie nazywać, kanał łączący mazurskie jeziora z Bałtykiem to unikat na skalę światową. O jego wyjątkowości, oprócz zapierających dech w piersiach krajobrazów, decyduje oryginalny system śluz i pochylni, dzięki któremu jednostki pływające bez problemu pokonują ponad stumetrową różnicę poziomów wody i dosłownie płyną po trawie.

Idea połączenia jezior Oberlandu, czyli dzisiejszych Mazur Zachodnich, z Morzem Bałtyckim była poważnie rozważana już na przełomie XVIII i XIX wieku. Dzięki niemu, ubogie, słabo skomunikowane i gospodarczo zapóźnione miasta Prus Wschodnich miały zyskać na znaczeniu. Pierwszą łopatę przy budowie Kanału Oberlandzkiego wbito 28 października 1844 roku w Miłomłynie. Twórcą jego koncepcji, autorem projektu oraz kierownikiem robót był Georg Jacob Steenke, który wzorując się rozwiązaniach zastosowanych na trasie Kanału Morrisa w New Jersey, zaprojektował system pochylni i śluz, umożliwiający pokonanie wynoszącej ponad 100 metrów różnicy poziomów wody na odcinku zaledwie 10 kilometrów.

Za oficjalną datę otwarcia kanału uznaje się 31 sierpnia 1860 roku, kiedy w obecności pruskiego ministra handlu, uroczyście uruchomiono pochylnię w Buczyńcu. Dokładnie 16 lat od rozpoczęcia budowy, 29 października 1860 roku, nowy szlak pokonały pierwsze barki towarowe. System Kanału Oberlandzkiego kształtował się jeszcze przez kolejnych 20 lat – do 1881 roku przyłączono do niego m.in. odcinek z Jeziora Drwęckiego do Jeziora Szeląg oraz położoną najbliżej Elbląga pochylnię Całuny, która zastąpiła zespół drewnianych śluz.

Połączenie z Morzem Bałtyckim przyczyniło się do rozwoju gospodarczego miast Oberlandu. Zaraz po otwarciu kanału, zaczęto spławiać nim drewno oraz transportować żywność, piwo, materiały budowlane i części do maszyn. Aż do końca XIX stulecia, szlak wodny z Ostródy do Elbląga pełnił istotną rolę w życiu ekonomicznym Prus Wschodnich. Prawdziwy rozkwit żeglugi towarowej trwał co prawda tylko 12 lat – w 1872 roku Ostróda została przyłączona do linii kolejowej – jednak Kanał Oberlandzki tracił na znaczeniu stopniowo, dzięki czemu uniknął rychłego zamknięcia.

W 1912 roku ostródzki przedsiębiorca Adolf Tetzlaff założył firmę żeglugową „Schiffs-Reederei”, która oprócz holowania barek i spławiania drewna, jako pierwsza zaoferowała przewozy pasażerskie. Otwarcie kanału dla turystów okazało się strzałem w dziesiątkę. Aż do II wojny światowej przedsiębiorstwo Tetzlaffa organizowało rejsy wycieczkowe na trasie Ostróda-Elbląg, ale także po Jeziorze Drwęckim, do Iławy, Tardy i Starych Jabłonek. To między innymi dzięki niemu, Ostróda w latach 20 i 30 XX wieku, stała się znanym miastem turystycznym, Perłą Mazur.

Kiedy po II wojnie światowej Prusy Wschodnie znalazły się granicach Polski, Adolf Tetzlaff wraz z Zygmuntem Mianowiczem wznowili żeglugę po kanale. Okres Polski Ludowej nie był jednak szczęśliwy dla szlaku. Kanał, owszem – działał, ale z powodu pogłębiającego się kryzysu ekonomicznego, coraz bardziej zarastał, a jego urządzenia niszczały.

W 1992 roku, trzy lata po upadku PRL-u, powołano do życia Żeglugę Ostródzko-Elbląską, która weszła w skład Zakładu Komunikacji Miejskiej w Ostródzie. Unikalny na skalę światową szlak udało się udrożnić i przywrócić mu należne miano jednej z największych atrakcji regionu. W latach 2011 – 2015, dzięki wsparciu funduszy europejskich, Kanał pierwszy raz w swojej ponad 150-letniej historii przeszedł gruntowną rewitalizację. Obecnie jest on jedynym czynnym tego rodzaju szlakiem na świecie i magnesem, przyciągającym co roku tysiące turystów. W 2011 roku, zarządzeniem Prezydenta RP, został uznany pomnikiem historii.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.