Gmina Łukta

Przewodnik
Typography

Zapraszamy na wirtualną wycieczkę po miejscowościach gminy Łukta. Łącznie jest ich 37, a w całej gminie mieszka około 4,5 tysiąca osób. My wybraliśmy dla Was sześć, które warto odwiedzić.


Florczaki to wieś położona przy drodze Olsztyn-Morąg ok. 6 km na pn.-zach. od Łukty. Lokacji wsi dokonał w latach 1332-43 komtur elbląski Zygfryd Sitten. Kościół pw. św. Antoniego istniał już za czasów krzyżackich. Obecny zbudowano w miejscu dawnego w roku 1796. Ołtarz pochodzi z pocz. XVIII w. Obok kościoła drewniana wieża dzwonnicza. Budynek o zwartej bryle, na planie wydłużonego ośmiokąta. Naprzeciw wejścia kapliczka zbudowana na fundamentach pomnika poświęconego poległym w czasie I wojny światowej mieszkańcom wsi.


Komorowo jest osadą położoną ok. 2 km na płn. od Łukty. W 1354 r. komtur Elbląga nadał w dziedziczne władanie 11 włók ziemi nad jeziorem Berlingsee na prawie pruskim z dziesięciną i należną służbą z obowiązkiem obrony kraju i wznoszenia zamków. W 1416 r. była to osada zajmująca 16 włók ziemi. W 1600 r. zapisana jako wieś książęca na prawie pruskim posiadająca 26 włók ziemi. Folwark w Komorowie powstał w latach 70. XIX w. W 1907 r. należał do Heinricha Gortza. W latach 30. XX w. wybudowano przy folwarku dwór. Z zespołu folwarcznego zachowały się spichlerz, cielętnik, chlewnia i kuźnia.


Łukta liczy około 1200 mieszkańców i leży nad rzeczką o tej samej nazwie. We wsi, będącej siedzibą gminy, krzyżują się drogi Olsztyn-Morąg oraz Ostróda-Dobre Miasto. W herbie miejscowości widnieje 5 pałek wodnych, które symbolizują wychodzące z niej drogi. Wieś założono w pierwszej połowie XIV w. W 1352 r. Wielki Mistrz Winnrych von Kniprode, Prusom Jonemu i Kirmanowi, nadał tutaj 5 włók ziemi. W 1414 r., podczas wojny polsko-krzyżackiej wieś poniosła duże straty. Również w czasie wojny trzynastoletniej (1454-1466) została znacznie zniszczona.

Pod koniec XVI w. we wsi funkcjonowały 4 karczmy oraz szkoła i cegielnia. Od 1706 r. odbywały się tu stałe jarmarki końskie. W latach 1709-10, w czasie epidemii dżumy, zmarło wielu mieszkańców. W latach 1806-1807 Łukta została spustoszona przez stacjonujące tam wojska francuskie. Po kampanii napoleońskiej, w okolicznych lasach grasował rozbójnik Tomlack ze swoją bandą, którą zlikwidowano po interwencji wojska z Ostródy. Pamiątką tych wydarzeń jest nazwa leśniczówki Tomlak położonej na północnym skraju gminy. Po 1945 r. Łukta została wsią gminną. W gminie dużą wagę przykłada się do ochrony środowiska. We wsi istnieje nowoczesna oczyszczalnia ścieków, oraz ekologiczna kotłownia. Warto odwiedzić „Restaurację Wileńską”, gdzie można zjeść doskonałe specjały kuchni kresowej, oraz „Kawiarnię Mazurską” serwująca smaczne ciasta i lody.

Warto zobaczyć kościół p. w. św. Katarzyny. Według podania miał istnieć już w r. 1279. Obecnie istniejący kościół zbudowano około 1407 r.; wieżę dobudowano około 1700 r. Pomocy finansowej przy budowie świątyni udzielił Wielki Mistrz Zakonu Ulryk von Jungingen. W 1414 r. kościół został poważnie zdewastowany na skutek działań wojennych. W 1807 r. zniszczony przez wojska francuskie, odbudowany i restaurowany w latach 1878-79. We wnętrzu, pod chórem, znajduje się płyta epitafijna Antoniego Borcka z 1604 r. W barokowy ołtarz główny współcześnie wkomponowano kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.


Mostkowo położone jest około 7 km na pn.-wsch. od Łukty, przy drodze na Dobre Miasto, liczy około 290 mieszkańców. We wsi uwagę zwraca XIX-wieczny młyn, dziś już niestety w zaawansowanej ruinie. Kilka lat temu, przy robotach porządkowych odkryto akt erekcyjny pomnika poległych w I wojnie światowej mieszkańców wsi, obecnie przechowywany w miejscowej szkole. Sam pomnik nie zachował się do naszych czasów. W Mostkowie urodził się sławny przedwojenny niemiecki oblatywacz samolotów, Hellmut Kalkstein, który w 1938 r. otrzymał medal Lilienthala. Zginął w katastrofie lotniczej wiosną 1939 r. Przy wjeździe do wsi uwagę zwraca piękny dom z czerwonej cegły o typowej, oberlandzkiej architekturze. Przez osadę przebiega linia kolejowa Olsztyn-Elbląg.


Plichta – wieś w gminie Łukta położona na śródleśnej polanie przy bocznej drodze z Taborza do Starych Jabłonek, około 2 km na południe od Taborza. W przeszłości zamieszkana przez bartników, smolarzy i innych robotników leśnych. Wieś zabudowana domami z przełomu XIX i XX wieku. W centrum piękny, drewniany dom z werandą. Na skraju miejscowości zachowane resztki pomnika poświęconego mieszkańcom poległym w I wojnie św. (obecnie na prywatnej posesji). Około 1,5 km na południe, przy wspomnianej drodze do Starych Jabłonek, urokliwe Jezioro Czarne (500 m długości i 100 m szerokości), otoczone przepięknym lasem, który w jesieni słynie z obfitości grzybów.


Tabórz to niewielka leśna osada licząca około 110 mieszkańców. Wieś o kształcie ulicówki leży przy szosie Ostróda-Łukta około 7 km na pn.-wsch. od Ostródy nad jeziorem o tej samej nazwie, z którego wypływa rzeczka Taborzanka, uchodząca do jeziora Szeląg Wielki. Warto zwrócić uwagę na zabudowę miejscowości, pochodzącą z XIX i początku XX w., nie skażoną współczesną architekturą. Przy zachodnim skraju osady znajduje się Rezerwat Sosny Taborskiej, utworzony w celu ochrony tego gatunku. Obszar rezerwatu porośnięty jest drzewostanem sosnowym w wieku około 250-270 lat, z domieszką drzew liściastych.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.