Ostróda - Iława. Święta wojna?

Analizy / reportaże
Typography

Ostródzianie od dawna porównują swoje miasto z Iławą. Mieszkańcy grodu nad Jeziorakiem robią zresztą tak samo. Kilka lat temu oburzenie czytelników naszego portalu wywołała cytowana przez nas publikacja „Kuriera Regionu Iławskiego”, którego dziennikarz zrecenzował Ostródę jako "brudne, prowincjonalne, zapuszczone i pozbawione walorów przyrodniczych miasto byczych karków". Postanowiłem wówczas sprawdzić, skąd wzięła się iławsko- ostródzka rywalizacja i o co w niej chodzi.

Dziedzictwo PRL

- Na tle historii Oberlandu, rywalizacja ostródzko – iławska to bardzo młode zjawisko. W przedwojennych, niemieckich tekstach źródłowych próżno szukać jakiegokolwiek śladu antagonizmów pomiędzy mieszkańcami obydwu miast.

Doktor Wiesław Skrobot – historyk, archeolog i publicysta „Rozmaitości Ostródzkich” – jako że od prawie 30 lat pomieszkuje w Iławie, konflikt na linii Ostróda - Iława pojmuje na swój własny sposób. Jego zdaniem, ostródzko - iławskie antagonizmy pojawiły się dopiero w czasach PRL-u, kiedy napływowa ludność zasiedliła, odbudowała i zaczęła porównywać swoje nowe miasta. W tym zestawieniu o wiele korzystniej wypadała nasza zachodnia sąsiadka.

- Przed 1989 rokiem Iława była o wiele bardziej atrakcyjnym miejscem do życia niż Ostróda. Dużo łatwiej było tam o mieszkanie, w mieście krzyżowały się ważne trasy kolejowe, a pół województwa (w tym oczywiście wielu ostródzian) jeździło na zakupy do Domu Handlowego „Nenufar”. W smutnych czasach PRL-u posiadanie dobrze zaopatrzonego, należącego do sieci Domów Towarowych „Centrum” sklepu naprawdę dużo mówiło o statusie miasta. Poza tym Iława już wtedy była znanym ośrodkiem turystycznym, przyjeżdżało tu wielu żeglarzy, organizowano znane w całej Polsce regaty itp.

- Ostródzianie bardzo długo zazdrościli mieszkańcom Iławy. Międzymiastową rywalizację podgrzewały wydarzenia takie jak Telewizyjny Turniej Miast, czy zmagania lokalnych klubów piłkarskich - Sokoła i Jezioraka. Jeszcze w połowie lat dziewięćdziesiątych, dość powszechna była opinia, że Iława jest miastem lepiej rozwiniętym i bardziej zadbanym. To ona była stawiana za wzór. Kiedy władze Ostródy zaczęły inwestować w rozwój turystyki, a miasto się rozbudowało, Iława utraciła fotel lidera.

Iławy nie ma na mapie?

- Odkąd Ostróda wybudowała te wszystkie inwestycje – stadion, amfiteatr, narty wodne, hotele – w Iławie zaczęła narastać frustracja i zazdrość. Często tam bywam, rozmawiam z ludźmi i najwięcej radości sprawiło im, kiedy w okolicach referendum  media pisały, że Ostróda stoi na skraju bankructwa. To, że jakiś dziennikarz pisze, że jesteśmy dziurą to pestka. Pogadaj z przeciętnym iławiakiem, najlepiej kibicem Jezioraka, to powie Ci w jakim burackim mieszkasz mieście. A potem dostaniesz w zęby.

Robert Bojarczyk, przedstawiciel handlowy znanej firmy spożywczej, nad Jeziorakiem bywa kilka razy w tygodniu. Na stałe mieszka w Ostródzie, ale z racji wykonywanego zawodu często podróżuje po regionie. Od kilkunastu lat jest kibicem Stomilu Olsztyn i Sokoła Ostróda – drużyn, które mają na pieńku z iławskim Jeziorakiem.

- Nie uważam się za kibola, byłem na setkach meczów, a w bójce uczestniczyłem tylko raz i było to właśnie w Iławie. Szedłem ze znajomymi na dworzec i zaatakowała nas grupa kibiców Jezioraka. Trochę nas poturbowali, kumpel stracił szalik i portfel. Oczywiście nie twierdzę, że ostródzcy kibice są święci – słyszałem wiele historii o tym, jak ganiali po mieście jeziorowców. Z tego co widzę, ostatnimi czasy jest o wiele spokojniej. Na ostatni mecz z Sokołem przyjechała tylko garstka kibiców z Iławy i obyło się bez większych ekscesów. No ale Jeziorak to też już nie ta sama drużyna co kiedyś, a jego fani naprawdę mają ostródzian za koksów i trochę się ich obawiają.

- Kibice Stomilu i Sokoła śpiewają często, że „Iławy nie ma na mapie”. To stara stadionowa przyśpiewka i można wsadzić w nią każde miasto. Mi tam Iława się nawet podoba, jest ładna, malowniczo położona, ma dobrą infrastrukturę. Ale jej mieszkańcy... Widać, że część nam zazdrości i na siłę szuka argumentów, potwierdzających że są lepsi. My mamy Empik, a Wy nie! Mamy Jeziorak, mamy kino, mamy teatr, mamy wiadukt... A Paryż ma Wieżę Eiffla i co z tego?

Kompleksy

- Mamy kompleksy? Równie dobrze mogę tak powiedzieć o mieszkańcach Ostródy! Z mojego punktu widzenia wygląda to tak, że zaczęliście wreszcie dbać o swoje miasto, chwalą Was i niektórym woda sodowa uderzyła do głowy. Opowiadacie wszędzie, jak to przegoniliście Iławę, a Wy co najwyżej weszliście wreszcie na nasz poziom i to też tylko w niektórych dziedzinach.

Milena Majchrowska jest rodowitą iławianką. Pracuje w firmie produkującej kosmetyki, studiuje zaocznie na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, w wolnych chwilach zajmuje się fotografią. Poprosiłem ją o wypunktowanie, w czym, jej zdaniem, Iława przebija Ostródę. Oto co odpisała.

- Tak naprawdę to Ostróda jest lepsza tylko w ilości hoteli... No i macie też fajny basen, te wszystkie atrakcje nad jeziorem, ładny zamek. A tak poza tym, to:  kina nie ma, dobrych sklepów też jak na lekarstwo. Dyskoteki? Wiem o jednej, ale chyba bałabym się tam bawić. Drogi? Koszmar, szczególnie te przejazdy w samym środku miasta sprawiają, że po Ostródzie się nie jeździ, tylko się w niej stoi. O ludziach się nie wypowiadam, bo są tacy sami, jak w Iławie. Ale musisz przyznać, że dużo u Was rozkoksowanych mięśniaków – więcej niż u nas – nie wiem, może to wina większej ilości siłowni. 

- Iława jest bardziej zielona. Mamy dużo parków, no i przede wszystkim Jeziorak – najdłuższe jezioro w Polsce, prawdziwy raj dla żeglarzy. W przeciwieństwie do bardzo zabudowanej - moim zdaniem - betonowej Ostródy, w Iławie bez problemu znajdziesz miejsce, żeby pójść na spacer z psem czy poczytać książkę na łonie natury. Cisza, spokój, śpiew ptaków... W Ostródzie możesz tymczasem czekać w korku przed przejazdem!

Różnice

- Iława żyje Jeziorakiem. Gdyby nagle wysechł, jej mieszkańcy straciliby połowę swojej tożsamości.

Doktor Skrobot różnice pomiędzy Ostródą i Iławą rozpatruje na dwóch płaszczyznach – społecznej i urbanistycznej. Jego zdaniem, oba miasta są generalnie bardzo do siebie podobne, dostrzega jednak kilka istotnych różnic.

- Iława ma z pewnością gorszą strukturę urbanistyczną. Miasto było i nadal jest rozbudowywane chaotycznie, bez długofalowej wizji. Struktura urbanistyczna Ostródy jest zwarta i spójna. Iława natomiast przypomina miasto-wieszak, gdzie na dwóch głównych ulicach zawieszone są poszczególne osiedla, bez sprzężenia węzłami urbanistycznymi, takimi choćby jak place; w tym mieście nie ma synergii.

- Jeśli chodzi o mieszkańców, iławskie społeczeństwo jest bardziej praktyczne od ostródzkiego. Świadczyć może o tym chociażby działalność Iławskiej Izby Gospodarczej i dobrze rozwinięta przedsiębiorczość. Jeżeli popatrzymy na cały powiat iławski, to jest tam znacznie łatwiej o pracę, niż na ziemi ostródzkiej. Z drugiej strony, ostródzianie dają więcej przykładów swojego potencjału intelektualnego. Porównując ilość wydawanych publikacji, działalność organizacji trzeciego sektora, czy dorobek lokalnych twórców, Ostróda wypada o wiele lepiej niż jej zachodnia sąsiadka.

Bliźniaczki?

Moi rozmówcy są zgodni co do jednego – Ostróda i Iława konkurują ze sobą, bo mimo drobnych niuansów, są do siebie bardzo podobne. Zgadzają się również, że rywalizacja między nimi prowadzi do niepotrzebnych spięć i wywołuje antagonizmy między mieszkańcami.

- No ale jak tu się nie porównywać, jak nie rywalizować – pyta Milena, iławianka. – Mamy do siebie pół godziny drogi, część z Was pracuje u nas, część z nas u Was. Podpatrujemy i oceniamy siebie nawzajem, bo chcemy mieszkać w miastach idealnych. A moim zdaniem i Ostróda, i Iława są piękne. Możemy być dumni ze swoich miast i nie musimy niczego sobie zazdrościć.

Adrian Godlewski, Rozmaitości Ostródzkie 2012.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.