Wodny świat, czyli wszystko o naszej rzece i jeziorach

Kompendium
Typography

W Ostródzie woda zawsze odgrywała ważną rolę. Już sama średniowieczna lokacja miasta związana była z dogodnym położeniem na wyspie, otoczonej odnogami rzeki Drwęcy oraz licznymi jeziorami, które stanowiły naturalną zaporę obronną. W późniejszych czasach ostródzkie jeziora oraz Kanał Oberlandzki przyczyniły się do szybkiego rozwoju gospodarczego miasta, czyniąc je Perłą Mazur. Jak to więc jest z wodą w Ostródzie? Ile mamy jezior? Jaką mają głębokość? Jak ważna dla miasta jest rzeka Drwęca? Skąd czerpiemy wodę pitną?

Głównym elementem ostródzkiej sieci hydrograficznej są jeziora i rzeka Drwęca. Przez miasto przepływa także Kanał Ostródzki - budowla hydrotechniczna, łącząca jezioro Szeląg, przez Jezioro Pauzeńskie, z Jeziorem Drwęckim (kanał ten ma początek przy porcie Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej, obok apartamentów Willa Port). Tuż za granicami miasta, na Jeziorze Drwęckim ma swój początek Kanał Elbląski (Oberlandzki, Ostródzko-Elbląski) - pomnik historii z unikatowym systemem śluz i pochylni.


JEZIORA


Na terenie miasta znajduje się 5 jezior lub ich części. Są to:

- Jezioro  Drwęckie o powierzchni 870 ha, głębokości maksymalnej 22,3m, głębokości średniej 5,7 m;

- Jezioro Pauzeńskie o powierzchni 211,8 ha, głębokości maksymalnej 2m, głębokości średniej 0,7 m;

- Jezioro Kajkowskie (Sajmino) o powierzchni 29 ha, głębokości maksymalnej 7,8m, głębokości średniej 3,8 m;

- Jezioro Jakuba (Smordy) o powierzchni 22,8 ha, głębokości maksymalnej 6,1 m, głębokości średniej 2,7 m;

- Jezioro Perskie (Paskierz) o powierzchni 14,3 m, głębokości maksymalnej 10,6m, głębokości średniej 2,6 m.

Jeziora Drwęckie i Pauzeńskie wchodzą w skład Systematu Jezior Warmińskich. Ich poziom regulowany jest sztucznie poprzez śluzy i jazy. W pobliżu granic miasta, oprócz pięciu wyżej wymienionych, znajdują się jeszcze trzy inne jeziora: Ornowskie (Morliny), Sement Mały oraz Rudat (Raudyty, Rodal, Rudut - na wschód od Osiedla Plebiscytowego).


DRWĘCA I JEJ DOLINA


W granicach Ostródy znajduje się część obszaru Natura 2000 – „Dolina Drwęcy”. Obszar ten utworzony został dla ochrony ichtiofauny i siedlisk związanych z doliną rzeczną. W obrębie obszaru  występują  22 siedliska wymienione  w  Załączniku I tzw.  Dyrektywy  Siedliskowej, ponadto stwierdzono także występowanie 27 gatunków z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej, przy czym 8 z tych gatunków to ryby, 11 to ptaki objęte artykułem 4 Dyrektywy 79/409EWG (Dyrektywa  Ptasia) oraz wymienione w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej.

Część miasta objęta została ochroną w formie obszarów chronionego krajobrazu – Obszar  Chronionego  Krajobrazu  Kanału  Elbląskiego  i  Obszar Chronionego Krajobrazu Lasów Taborskich. Pierwszy w granicach miasta obejmuje część Jeziora Drwęckiego, natomiast drugi z nich - część Jeziora Pauzeńskiego.

Na terenie  miasta  znajduje się także rezerwat przyrody „Rzeka Drwęca”, który został utworzony w 1961 roku. Chronione jest tu środowisko wodne i bytujące w nim ryby, takie jak pstrąg, łosoś szlachetny, troć, certa, minóg rzeczny i inne. Dużą osobliwością rzeki jest – coraz mniej liczny w Polsce – minóg rzeczny. Dorosłe minogi wędrują z Bałtyku w górę rzek, aby jedyny raz w życiu odbyć w nich tarło. Po tarle dorosłe osobniki giną, a ich potomstwo rozwija się przez cztery lata. W tej fazie ich larwy zwane są ślepicami i objęte są ochroną gatunkową. W niektórych dopływach Drwęcy występuje osiadły minóg strumieniowy, który jest znacznie mniejszy od minoga rzecznego.

Najbardziej charakterystycznym gatunkiem Drwęcy jest troć, która występuje w rzece w dwóch formach: forma osiadła – pstrąg potokowy i forma wędrowna – troć wędrowna. Do bardzo rzadkich ryb górnego biegu Drwęcy należą głowacz białopłetwy i relikt polodowcowy - głowacz pręgopłetwy.

Rezerwat  na terenie miasta obejmuje rzekę Drwęca i Jezioro Drwęckie oraz tereny o szerokości 5 metrów wzdłuż ich brzegów.

We wschodniej części miasta, wzdłuż Drwęcy znajdują się tereny zalewowe, zagrożone powodzią o znacznej powierzchni. Są to tereny niezabudowane, otwarte, chronione ze względu na wysokie walory przyrodnicze. Dzięki ich otwartemu charakterowi, zachowały się również w obrębie miasta miejsca, w których rzeka, w przypadku wysokich stanów wód, może wylać bez powodowania zagrożenia dla ludzi i znaczących strat materialnych.

W odległości około 2 km na północny wschód od granic miasta  znajduje się rezerwat  przyrody „Jezioro Czarne”. Rezerwat utworzony został w 1957 roku w celu ochrony Poryblinu Jeziornego - rzadkiego gatunku roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych.


ZAOPATRZENIE W WODĘ


Na terenie Ostródy zaopatrzenie w wodę opiera się na czwartorzędowym poziomie wodonośnym. W części północnej miasta warstwy wodonośne  występują w obrębie przypowierzchniowych osadów piaszczystych i nie posiadają naturalnej izolacji chroniącej przed zanieczyszczeniami z powierzchni (np. ujęcie przy ul. Gizewiusza). W części południowej, na terenach dawnej doliny rzecznej, użytkowe warstwy wodonośne związane są zwykle z poziomami międzymorenowymi i są izolowane od powierzchni terenu poziomem gliny zwałowej.

Zaopatrzenie w wodę pitną opiera się na ujęciu miejskim Kajkowo, położonym w Rynnie Kajkowskiej. Jego zatwierdzone zasoby wynoszą 1000 m3/godz. Wody geotermalne, tj. wody podziemne o temperaturze powyżej 20 stopni Celsjusza zalegają w osadach mezozoiku i paleozoiku. Najpłytsze z nich występują w utworach kredy, na głębokości około 700 m. Ich temperatura wynosi około 20 stopni. Najgłębiej zalega zbiornik wód geotermalnych w utworach kambru środkowego, na głębokości około 2000-2500m. Temperatura w stropie kambru środkowego wynosi około 45-50 stopni. Są to solanki znacznie zmineralizowane - rzędu 150-200g/dm3.

Opracowano na podstawie Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Ostróda do 2023 roku oraz danych GUS.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.