Diagnoza sfery przestrzennej

Kompendium
Typography

Zabudowa Ostródy, w ciągu prawie 700 lat istnienia miasta, ulegała wielu przeobrażeniom. W pierwszym odcinku "Ostródzkiego Kompendium", przedstawiamy fragmenty diagnozy przestrzenno- społeczno- gospodarczej miasta, zawartej w Lokalnym Programie Rewitalizacji Miasta do 2023 roku. Jest to obecnie najbardziej aktualny dokument, opisujący zagospodarowanie przestrzenne Ostródy i przedstawiający plany jego poprawy.

Przyjęty w 2016 roku, Lokalny Program Rewitalizacji Miasta to ponad dwustustronicowy dokument, opisujący sferę przestrzenną, gospodarczą i społeczną Ostródy, diagnozujący najważniejsze problemy w tych sferach oraz proponujący ich rozwiązania. W kolejnych tygodniach w portalu NaszaOstróda.pl, m.in. na podstawie tego obszernego dokumentu, będziemy opisywać współczesną Ostródę oraz poszukiwać najlepszych dróg jej rozwoju. Dzisiaj prezentujemy fragmenty LPR, opisujące aktualny stan ostródzkiej przestrzeni miejskie.

Pierwsza część rozdziału o sferze przestrzennej Ostródy to historyczny rys kształtowania się miasta od czasów średniowiecza do okresu PRL-u:

Układ przestrzenny Ostródy kształtował się w kilku zasadniczych etapach. Pierwszym jest okres miasta średniowiecznego. Pozostałości tego układu zachowały się głównie w historycznej linii zabudowy zachodniej pierzei rynku i zachodniego fragmentu ul. Zamkowej, północnej części ul. Pułaskiego i ul. Wyspiańskiego.

Drugi etap rozwoju struktury miejskiej przypada na czas pomiędzy początkiem XV a końcem XVIII wieku. Układ rozplanowania miasta nie uległ wówczas znaczącym przeobrażeniom za wyjątkiem zagęszczania zabudowy. Po pożarze w 1788 r. rozebrano mury obronne, co umożliwiło przestrzenną ekspansję miasta. Największe zmiany w rozplanowaniu miasta zaszły w XIX i na początku XX wieku. Po wytyczeniu linii kolejowej Toruń- Ostróda- Olsztyn- Wystruć w 1870 r. miasto poszerzyło granice w kierunku południowym. Kolejny etap ekspansji miasta rozpoczęła budowa Kanału Elbląskiego, po której miasto zaczęło się rozwijać w kierunku północnym. W tym czasie powstały na terenie miasta liczne obiekty rekreacyjne, kawiarnie, restauracje i hotele - rejon ul. 3-go Maja, Mickiewicza, Słowackiego, Spichrzowej. W kolejnych latach na terenach zlokalizowanych na północ od ówczesnej tkanki miasta rozwijała się zabudowa produkcyjna. Powstały wówczas także liczne budynki użyteczności publicznej, w tym szkoły. W dwudziestoleciu międzywojennym utworzono nowe osiedla satelitarne, m.in. osiedle Plebiscytowe, Grunwaldzkie, rejon ul. Mrongowiusza.

Uwarunkowania historyczno-kulturowe mają istotny wpływ na kształtowanie charakteru centralnej części miasta.

Plan miasta z 1920 roku
W dalszej części dokumentu, autorzy planu charakteryzują współczesną strukturę przestrzeni miejskiej, dzieląc ją na obszar centrum miasta, obszar zwartej zabudowy miejskiej na południe od linii kolejowej, zespoły zabudowy mieszkaniowej oddzielone od miasta, tereny przemysłowo- usługowo- składowe, tereny niebudowlane, tereny usług turystycznych oraz będące własnością Agencji Mienia Wojskowego:

Obecna struktura funkcjonalno-przestrzenna miasta Ostróda została ukształtowana w latach 1975-1990 w związku z procesami społeczno-gospodarczymi zachodzącymi w tym okresie i uwarunkowaniami przyrodniczymi w granicach administracyjnych w oparciu o realizację planu miasta z 1976 r.

Na strukturę tę składają się:

- obszar centrum miasta, zawarty umownie między: ul. Olsztyńską, Jeziorem Drwęckim, ul. Słowackiego, ul. Pieniężnego, ul. Jana Pawła II, ul. Kardynała Wyszyńskiego, ul. Kościuszki, ul.Czarnieckiego, ul. Grunwaldzką i ul. Drwęcką; obszar ten stanowi główną koncentrację przestrzenną usługowych funkcji miastotwórczych, w tym usług publicznych o znaczeniu ponadlokalnym;

- obszar zwartej zabudowy miejskiej na południe od linii PKP, stanowiący główną koncentrację budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego w mieście, powiązany z centrum ciągami ulic Grunwaldzkiej i Czarnieckiego, grupujący funkcje usługowe o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym;

- zespoły zabudowy mieszkaniowej w południowej części miasta (Wzgórze Św.Franciszka z Asyżu) i na północ od ul. Olsztyńskiej i Spokojnej, oddzielone od struktur zwartej zabudowy miasta obszarami terenów niezabudowanych;

- tereny zabudowy przemysłowo- usługowo- składowej, skoncentrowane głównie wobszarze Zajezierza w północnej części miasta, w rejonie ul. Olsztyńskiej i należących okolicy terenów należących do PKP;

- tereny niebudowlane w środkowej, wschodniej i północnej części miasta (w obrębie doliny Drwęcy i dawnej doliny rzecznej, z licznymi terenami bagiennymi);

- tereny usług turystycznych wokół Jeziora Drwęckiego;

- tereny zamknięte będące własnością Agencji Mienia Wojskowego

Jednym z elementów charakterystycznych struktury funkcjonalnej miasta jest funkcja rekreacyjna, która rozwinęła się w szczególności w rejonie Jeziora Drwęckiego. Znajdują się tu m.in. obiekty gastronomiczne, noclegowe, a także pomosty oraz reprezentatywne molo. Na uwagę zasługuje również odtworzona plaża wyposażona w obiekty socjalno-techniczne. Opisana infrastruktura wykorzystywana jest zarówno przez turystów, jak i mieszkańców Ostródy, w tym także przez członków klubów i stowarzyszeń żeglarskich.


W ostatniej części diagnozy, wskazano główne niekorzystne cechy struktury zagospodarowania przestrzennego Ostródy, a więc brak wiaduktu, brak południowej obwodnicy oraz wysoki stopień dekapitalizacji XIX-wiecznej zabudowy mieszkaniowej, głównie w rejonie ulic Gizewiusza i Olsztyńskiej.

Główne niekorzystne cechy struktury zagospodarowania przestrzennego miasta, utrudniające jego funkcjonowanie, są związane z brakiem wiaduktu nad torami kolejowymi oraz z brakiem obwodnicy w ciągu drogi krajowej nr 16. Brak pierwszego elementu powoduje podział miasta i struktury jego centrum na część południową i północną, dla których linia PKP stanowi obecnie istotną barierę funkcjonowania powiązań wewnętrznych.

Brak obwodnicy wymusza pełnienie przez Ostródę funkcji węzła komunikacji krajowej, przenoszącego ruch tranzytowy w obszarze zwartej zabudowy miejskiej.

Kolejnym problemem jest wysoki stopień dekapitalizacji XIX-wiecznej zabudowy mieszkaniowej, głównie w rejonie ulic Gizewiusza i Olsztyńskiej. Zasób ten charakteryzuje się
wysokim stopniem zamortyzowania, co w sytuacji wynikłej z rygorów konserwatorskich w przypadku jego przekształceń architektonicznych i użytkowych wymagać będzie znacznych nakładów, których potencjalni nabywcy prywatni (obecni lokatorzy) nie będą w stanie ponieść. W efekcie grozi to utrwaleniem w tej części miasta substandardowej struktury zabudowy mieszkaniowej.

Na scharakteryzowane wyżej główne niekorzystne cechy struktury zagospodarowania przestrzennego Ostródy nakłada się, rozpoczęty w 1994 roku, proces przekształceń w zabudowie śródmiejskiej, oparty o intensyfikację zainwestowania. Wpływa to korzystnie na strukturę użytkową zabudowy oraz na architektoniczny wizerunek miasta.

Opracowano na podstawie: Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Ostróda do 2023 roku, cz. 2: Diagnoza sytuacji przestrzenno- społeczno- gospodarczej miasta, s. 13 – 15.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.