Czy wiesz, że... według legendy Ostródę założyli osadnicy z Osterode am Harz?

Ciekawostki
Typography

W niemieckiej Osterode am Harz można usłyszeć legendę, jak prawie tysiąc lat temu grupa mieszkańców miasteczka wyruszyła do oddalonej o prawie tysiąc kilometrów pruskiej puszczy i założyła tam nowe miasto - Ostródę.

Co ciekawe, rzeczywiście mogło tak być. Założona około XI wieku (a więc dużo wcześniej niż nasza Ostróda) Osterode Am Harz była dziedziczną posiadłością książąt na Brunszwiku, Lutenburgu i Grubenhagen. Członkiem tego arystokratycznego rodu był nie kto inny, jak komtur dzierzgoński Luter z Brunszwiku, który w 1329 roku nadał prawa miejskie pruskiej Ostródzie (Osterode). Nazywanie nowych miejscowości od miejsca pochodzenia założycieli lub pierwszych osadników było bardzo popularną praktyką zarówno w średniowieczu, jak i później. Nowy Orlean, Nowy Amsterdam (Jork) albo jedna z zapewne kilkunastu amerykańskich Warszaw świadczą o tym najlepiej.

Po podbiciu Prus, Zakon Krzyżacki rozpoczął wielką akcję kolonizacyjną, ściągając na zdobyte tereny osadników z Niemiec, a później również z polskiego Mazowsza. Krzyżacy stosowali prostą taktykę - w miejscu zdobytych pruskich grodów, budowali własne strażnice, a do przylegających do nich osad ściągali nowych mieszkańców. W ten sposób zagospodarowali również wyspę nad Jeziorem Drwęckim, zdobytą kosztem pruskiego plemienia Sasinów, już wtedy prawie wymarłego. Krzyżacka strażnica i osada istniały tutaj już pod koniec XIII wieku. W pierwszych dekadach kolejnego stulecia Ostróda była na tyle spora i ważna dla Zakonu, że komtur dzierzgoński Luter z Brunszwiku nadał jej prawa miejskie.

Geneza nazwy Osterode jest wyjaśniana na dwa sposoby. Pierwszy to właśnie pochodzenie pierwszych mieszkańców, którzy po zdobyciu Prus przez Zakon Krzyżacki, przywędrowali tu ze środkowych Niemiec i osiedlili się na wyspie między ramionami Drwęcy. Hipotezę o pierwszych mieszkańcach, oprócz przywołanego na wstępie Lutra z Brunszwiku, potwierdza środkowoniemiecki dialekt, którym posługiwali się mieszkańcy obydwu Ostród.  

Według drugiego tłumaczenia (nazwijmy je lingwistyczno-historycznym), nazwa Osterode składa się z dwóch członów: Ost (wschód) oraz roden (karczować) i oznacza karczowisko położone na wschodzie. Patrząc na otaczające Ostródę lasy, nie trudno wyjaśnić pochodzenie tej nazwy. Przed krzyżackim podbojem, okolice Ostródy porastała prastara puszcza, która dopiero za sprawą niemieckich kolonistów została przetrzebiona i przekształcona w tereny użytkowe. Zanim powstało miasto, było tu karczowisko, no i znajdowało się ono na wschodzie, oczywiście z niemieckiego punktu widzenia.
 
To wyjaśnienie nie jest jednak tak trafne, jak może się wydawać. Jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, że Osterode am Harz powstała co najmniej dwa wieki wcześniej niż nasza Ostróda i według legendy przybyli stamtąd pierwsi ostródzianie, to "wschodnim karczowiskiem" jest właśnie ona, a nie nasza Perła Mazur. Nawet jeśli Ostróda powstała w miejscu wykarczowanej puszczy, jej nazwa jest tylko kopią niemieckiego oryginału. Być może osada nad Jeziorem Drwęckim została właśnie tak ochrzczona, ponieważ już istniejąca i znana osadnikom nazwa wydała się w tym miejscu bardzo adekwatna. Po co wymyślać nową, skoro pasuje ta z rodzinnych stron?

Obie Ostródy - polska i niemiecka - od 1994 roku są miastami partnerskimi. Leżąca w Dolnej Saksonii Osterode am Harz to liczące około 11 tysięcy mieszkańców historyczne stare miasto Osterode oraz 13 przylegających do niego osiedli i wsi, z których największe – Forste i Freiheit – liczą około dwóch tysięcy mieszkańców. Miasto jest popularnym ośrodkiem turystycznym. Poza słynnym Szlakiem Wiedźm, rozpoczyna się tam kilkanaście innych tras turystycznych, wiodących przez najbardziej tajemnicze zakątki Gór Harzu.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.