Czy wiesz, że... w czasach stalinowskich w Ostródzie działała Harcerska Organizacja Podziemna „Iskra”?

Ciekawostki
Typography

Harcerska Organizacja Podziemna o kryptonimie „Iskra” była jedną ze 142 nielegalnych organizacji harcerskich, które działały na terenie Polski w latach 1944 - 1956. Została założona w Olsztynie i swoim zasięgiem obejmowała siedem powiatów województwa olsztyńskiego, w tym Ostródę i powiat ostródzki.

Tak w książce „Spacery z Radiem Mazury po Ostródzie i okolicach” pisze o niej Tadeusz Peter:

Na terenie powiatu ostródzkiego powstała 20 września 1950 roku i liczyła 17 członków. (...) Spotkania odbywały się w ruinach spalonej leśniczówki koło Ostródy. Dowódcą był Bogusław Puchalski pseudonim Buldog. W 1949 roku założył on w Szkole Podstawowej Nr 3 w Ostródzie nielegalną organizację pod nazwą Koło Przeciw Komunistyczne i był jego przewodniczącym. Został skazany wyrokiem WSR w Olsztynie na 18 miesięcy w zawieszeniu na dwa lata za przechowywanie pistoletu typu parabellum. W marcu 1950 roku w szkole, w której był uczniem, zniszczył portret Stalina. Był trzykrotnie skazany na umieszczenie w zakładzie poprawczym za włamania i kradzieże. Później ukrywał się, gdyż był poszukiwany za uchylanie się od kary. 1 października 1951 roku został zatrzymany przez Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Ostródzie i osadzony w areszcie.

Podziemną organizacją kierował „sztab główny”: dowódca, zastępca, sekretarz – adiutant, oficer sztabu i skarbnik. Poza sztabem głównym istniał sztab pomocniczy. Sztab główny tworzyli: Bogusław Puchalski, Romuald Żukowski, Helena Zagrajewska, Józef Kiski, Zygmunt Kielecki, Ludwik Ankjaniec. Likwidacja organizacji miała miejsce od czerwca do października 1951 roku. Wyrokiem z dnia 22 listopada 1951 roku skazano dwie osoby, jedną na 7 lat więzienia, drugą na 5 lat. Pozostałe pięć osób – ze względu na młody wiek – zwolniono i śledztwo przeciw nim zostało umorzone.


Harcerska Organizacja Podziemna o kryptonimie „Iskra” była jedną ze 142 nielegalnych organizacji harcerskich, które – krócej lub dłużej – działały na terenie Polski w latach 1944 - 1956. Założyło ją 5 sierpnia 1949 roku trzech olsztyńskich harcerzy: Wiesław Kazberuk, Ryszard Wrzos i Romuald Jankowicz. Pierwszy z nich został wybrany komendantem chorągwi, drugi jego zastępcą, a trzeci kwatermistrzem. Swoim działaniem „Iskra” obejmowała Olsztyn i siedem powiatów województwa: szczycieński, olsztyński, giżycki, bartoszycki, lidzbarski, ostródzki i mrągowski, a także posiadała kontakty w czterech innych województwach - białostockim, gdańskim, wrocławskim oraz warszawskim.

Według UB wpływ na HOP miał mieć ks. Józef Śmietana, działacz WiN, a zarazem kapelan konspirujących harcerzy. W samym województwie olsztyńskim organizacja posiadała ponoć 180 członków, w tym 75 zaprzysiężonych. Jak przyznawali sami ubecy, zdecydowana większość harcerzy zainteresowana była głównie wyjazdami na obozy i biwaki, a nie walką z ustrojem państwowym. Mimo to, wyroki na przywódców organizacji były surowe, bo w PRL-u nie tolerowano żadnej działalności nad którą reżim nie miał kontroli.

„Iskra” została rozbita przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Olsztynie w połowie lutego 1950 roku, a jej przywódcy skazani na długoletnie kary więzienia.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.