Czy wiesz, że... w 1933 roku aż 63% mieszkańców powiatu ostródzkiego głosowało na NSDAP Adolfa Hitlera?

Ciekawostki
Typography

Bieda, wysokie bezrobocie, rozczarowanie kolejnymi rządami Republiki Weimarskiej i przekonanie o potrzebie silnego przywództwa - wszystko to sprawiło, że pruscy Mazurzy wręcz zakochali się w Adolfie Hitlerze i jego socjalnych obietnicach. To właśnie w mazurskich powiatach Prus Wschodnich, naziści cieszyli się najwyższym poparciem. W powiecie ostródzkim, w ostatnich wolnych wyborach z marca 1933 roku, na NSDAP zagłosowało aż 63% mieszkańców!

Mazurzy, czyli polskojęzyczni mieszkańcy niemieckich Prus Wschodnich, których przodkowie przybyli tu z północnego Mazowsza, stanowili - jak powiedzielibyśmy dzisiaj - najtwardszy elektorat NSDAP. Była to najczęściej ludność wiejska, uboga i niewykształcona, przez co podatna na urok demagogów i ich populistyczne hasła. Naziści obiecywali m.in. zniesienie czynszu ziemskiego, powszechną edukację, zapewnienie nowych miejsc pracy, socjalną ochronę matek, dzieci i ludzi starszych, czy nacjonalizację przedsiębiorstw i "sprawiedliwy" podział wypracowanych przez nie dóbr. Te i inne postulaty, połączone z obietnicą budowy wielkich i silnych Niemiec, wstających z kolan po upokorzeniach doznanych po I wojnie światowej, porwały mazurskie masy.

- Nie wierzę, aby w Niemczech istniał inny kraj tak wierny, jak Mazury - mówił w 1932 roku w Ełku Adolf Hitler, który prowadząc kampanię wyborczą odwiedził też m.in. okolice Grunwaldu i Ostródę. Rzeczywiście, wyniki wyborów z 1933 roku pokazały, że to właśnie tu NSDAP mogła liczyć na najwięcej głosów, a im większy odsetek Mazurów zamieszkiwał dany powiat, tym większe było tam poparcie dla nazistów. Na przykład w zdominowanym przez polskojęzyczną ludność powiecie nidzickim, na NSDAP głosowało aż 81% wyborców i to przy najwyższej na całych Mazurach frekwencji, wynoszącej 88% uprawnionych do głosowania. Drugie miejsce, z wynikiem zaledwie 10%, zajęli narodowcy z DNVP.
Wśród mieszkańców powiatu ostródzkiego, naziści cieszyli się nieco mniejszym, choć i tak gigantycznym poparciem. Spośród prawie 38 tysięcy głosów oddanych w wyborach, aż 23,6 tysiąca przypadło NSDAP - oznacza to, że naziści zdobyli 63% wszystkich ważnych głosów. Na drugim miejscu z wynikiem 17% (6293 głosy) uplasowała się DNVP, a na trzecim z poparciem 12% mieszkańców powiatu (4656 głosów) socjaliści z SPD. Frekwencja wyniosła 84,3%.

O skali poparcia dla nazistów w powiecie ostródzkim najlepiej świadczy porównanie powyższych wyników z ogólnoniemieckimi rezultatami wyborów. W całych Niemczech na NSDAP zagłosowało 43,9% wyborców (aż o 20 punktów procentowych mniej niż w powiecie ostródzkim), a drugie miejsce z poparciem 19% Niemców zajęła SPD (w okolicach Ostródy zdobyli 7 punktów procentowych mniej i trzecie miejsce). DNVP, czyli Niemiecka Narodowa Partia Ludowa, która w powiecie ostródzkim była na drugim miejscu, w przekroju całych Niemiec zdobyła tylko 8% głosów i była dopiero piąta. Frekwencja wyniosła 88,7%.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.