Życie kulturalne w przedwojennej Ostródzie

Historia
Typography

Honorowy obywatel Ostródy, prof. dr Edgar Steiner, wygłosił w 1996 roku referat, w którym wspominał miasto przed II wojną światową. Publikujemy jego obszerne fragmenty, opisujące życie kulturalne dawnej Osterode in Ostpreussen.

Przynajmniej dwa razy w sezonie zimowym gościł w Deutsches Theater (Teatr Niemiecki) przy Friedrichstrasse (obecna ul. Drwęcka) Landestheater Allenstein (Teatr Krajowy Olsztyn). Występy artystów, koncerty symfoniczne,  wieczory autorskie i różnego rodzaju odczyty zapewniały duże urozmaicenie i spełniały najwyższe oczekiwania.

Szczególnie ożywione było życie muzyczne miasta. Obok dwu orkiestr wojskowych, drugiego i trzeciego pułku, była orkiestra prywatna, przejęta później przez SA, kapela ludowa i utworzony później zespół fanfarowy. W soboty i niedziele odbywały się popołudniami przy Bismarckturm (Wieży Bismarcka) i niekiedy przy Roter Krug (karczma Czerwony Dzban 2 km za Wałdowem) koncerty promenadowe, a w Deutsches Theater, Elisenhof (hotel przy obecnej ul. Drwęckiej) lub w ogrodzie Nordischer Hof (hotel przy środkowym przejeździe) odbywały się regularnie koncerty wieczorne, a zimą koncerty publiczne na Rynku i lodowisku w zatoce Drwęcy. Ponadto istniało kilka związków śpiewaczych, liczne chóry szkolne i szkolna orkiestra przy Kaiser Wilhelm Gymnasium.

Najstarsze kino, Luisentheater, zwane Pchlą Budą, znajdowało się przy Friedrichstrasse od strony wschodniej. Przed I wojną światową Richard Nass  wybudował na sąsiedniej działce Deustches Theater. Uważano go za jeden z najpiękniejszych w całych Prusach Wschodnich. Jego właściciel przejął później również klub przy Baderstrasse, położony bezpośrednio nad Drwęcą i przebudował go na salę odczytową i kino, które nazwano Kammerlich-spiele.

Miasto posiadało muzeum, założone w roku 1912. Mieściło się w gimnazjum i było prowadzone przez dr Baumhauera. Planowano postawić nowy budynek, czego jednak nie udało się zrealizować. W westybulu gimnazjum stało kilka szaf z dwojakami, których używano jeszcze na terenach wiejskich. O gręplarkach można znaleźć informacje w różnych publikacjach. Wystawiano również kolorowe wstążki do pasów i fartuchów, które jako typowe rękodzieło ludowe produkowano przy pomocy deszczułkowych warsztatów tkackich.

Mieszkańcy miasta korzystali licznie z bibliotek: ludowej przy Ludendorffstrasse z około 5000 książek z różnych dziedzin oraz prywatnych przy Nowym Rynku i Bergstrasse, Poza tym obydwie szkoły średnie dysponowały bogatymi księgozbiorami. (…) Szkoła rolnicza posiadała księgozbiór ze swojej dziedziny.

Dwie gazety codzienne informowały o aktualnych wydarzeniach. „Osteroder Zeitung”, który to tytuł Kreisgemainschaft Osterode Ostpreussen (Związek Powiatowy Osterode Prusy Wschodnie) w Osterode am Harz ciągle kontynuuje wydając rocznie dwa numery, została założona w 1834 roku. W roku 1928założono „General-Anzeiger”. Wydawnictwa prasowe dysponowały dobrze wyposażoną drukarnią i introligatornią. (…) W celach reklamowych postawiono w latach trzydziestych XX wieku 3 tablice ogłoszeniowe, które obok 6 słupów – pierwszy z roku 1898 – oferowały miejsce dla reklamy plakatowej. (…)

W Osterode tworzyło wielu malarzy, rzeźbiarzy, pisarzy, architektów, muzyków i naukowców, których prace można podziwiać na stałej wystawie w partnerskim mieście Osterode am Harz. O ile mi wiadomo, dzieła tylko jednego pisarza zostały przetłumaczone na język polski: Hansa Helmutha Kirsta. (…)

Do historycznych wydarzeń, które zaznaczyły się w życiu miasta, należały przede wszystkim obchodzone w dniach 8-11 sierpnia 1935 roku uroczystości z okazji jubileuszu 600-lecia powstania Osterode. W tym świątecznym tygodniu w pamięć wielu gości wbiło się przede wszystkim fascynujące oświetlenie nabrzeża Jeziora Drwęckiego od Wieży Bismarcka do zatoki miejskiej. (…)  Darem urodzinowym od miasta Osterode am Harz były trzy wielkie beczki wina, z których częstowano w piwnicy zamkowej, a później tanio sprzedawano w firmie Menthal.

Walter Westphal wygrał rozpisany konkurs na zebranie wszystkich wydań specjalnych gazet codziennych.

Zakończeniem obchodów był  uroczysty pochód z wieloma orkiestrami, które dały następnie wspólny koncert przy Wieży Bismarcka. Po koncercie odbył się capstrzyk. Wieczór ten upiększył również kolorowy korowód wszystkich klubów sportów wodnych.

Znana Osteroder Lied (Pieśń Ostródzka) miała swoje prawykonanie podczas uroczystości w Deutsches Theater. Miasto było świątecznie udekorowane. Odtworzono dwie bramy miejskie: Badertor i Kirchentor.

Organizator tego udanego tygodnia świątecznego otrzymał podczas uroczystości talerz „Cadiner Majolika”. Talerz ten, wielkości 27 cm, wystawiony jest w naszej izbie regionalnej. (…) Uhonorowano wtedy również naszą wschodniopruską poetkę Agnes Miegel, śpiewaka barytona Hansa Eggerta i generała Lascha.

Fragment referatu wygłoszonego 27 lipca 1996 roku podczas sesji popularno-naukowej „Ostróda – z przeszłości miasta”.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.