Pierwszy przewodnik po Ostródzie

Historia
Typography

16 października 1913 roku zmarł w Ostródzie Albert Cartellieri, dyrektor żeńskiego liceum i szkoły dokształcającej. Jego nazwisko w dziejach ostródzkiej kultury utrwaliło się jednak nie dzięki zasługom dla oświaty, lecz dla promocji turystycznej. Albert Cartellieri był bowiem autorem pierwszego przewodnika po Ostródzie i okolicach, który wydano nakładem księgarza i drukarza Carla Sekunny. Przewodnik ukazał się w roku 1913, roku śmierci jego autora.

Skromna książeczka, ilustrowana dość kiepskiej jakości fotografiami, składa się z czterech niewielkich rozdziałów pomieszczonych na 30 stronach tekstu. Treść tej broszury jest jednak nadzwyczaj interesująca, szczególnie dla zapalonych odkrywców Ostródy z przełomu wieków. Dla tropicieli przeszłości najbardziej przydatny jest rozdział drugi, zatytułowany „Przechadzka po mieście”. Można tu odnaleźć nazwy i lokalizacje najrozmaitszych instytucji, szkół i miejsc, jak też ulic i placów.

Dziełko Cartellieriego nosi cechy nowoczesnego wydawnictwa. Wspomniana bowiem skromna objętość przewodnika powiększona została pokaźnie o 20 stron reklam rozmaitych firm i sklepów, jak też restauracji i hoteli, które przez wykwintne anonse zapraszają w swe podwoje. Drugą oznaką nowoczesności przewodnika jest news zamieszczony na początku wydawnictwa, tuż pod spisem treści. Głosi on: „Jak dowiadujemy się w ostatniej chwili, nasze miasto wytypowano do lokalizacji lotniska pomocniczego dla samolotów cywilnych i wojskowych. W bazie tej znajdować się ma lądowisko i hangar dla samolotów, gdzie będzie można między innymi przeprowadzić drobne naprawy i zaopatrzyć się w paliwo. Fakt ten sprawi, że nasze życie stanie się bardziej urozmaicone. Spodziewamy się wielkich imprez sportów lotniczych. Liczymy, że przybędą na nie tysiące zainteresowanych widzów, dotychczas bowiem nasza prowincja nie miała do zaoferowania takich propozycji.”

Z treści broszury jasno wynika, że Cartellieri był wielkim patriotą lokalnym. Pisał między innymi: „To, że Olsztyn na razie nas wyprzedza, o niczym nie świadczy. Przeciwnie! Postęp w Ostródzie widzi się na każdym kroku!”

Bardzo ciekawy jest rozdział trzeci, zatytułowany „Życie w Ostródzie” z podtytułem „Kilka wskazówek dla nowoprzybyłych”. Informacje tu zawarte są bardzo praktyczne, pożyteczne nie tylko dla turystów. Z przewodnikiem Cartellieriego łatwo było trafić do lekarza i dentysty, a potem z receptą do apteki. Jeśli przybyszowi rozchorował się piesek, bez trudu mógł odnaleźć adres weterynarza Franza Migge, znanego w okolicy kolekcjonera chrząszczy i pluskwiaków. W razie potrzeby, dzięki przewodnikowi, odszukać można było radcę prawnego i notariusza, jak też bank lub kasę oszczędzania, by zdeponować kosztowności lub podjąć gotówkę na urlopowe ekscesy. Dla spokojniejszych letników przewodnik oferował adresy bibliotek, teatrów muzycznych i kin. Tym zaś, którzy zasmakowali w urokach Ostródy i postanowili tu osiąść, Cartellieri proponował zapoznanie się z ofertą licznych stowarzyszeń, dzięki którym można było pogłębiać przywiązanie do swego miasta, a także rozwijać tężyznę fizyczną.

W czwartym, ostatnim rozdziale swego przewodnika, zatytułowanym „Spacery i wycieczki”, Cartellieri zachęca rozmiłowanych już w mieście gości i potencjalnych nowych mieszkańców Ostródy do wypraw poza miasto: pieszo, koleją i żaglówką. Smakowita po propozycja, kusząca nie tylko pięknymi krajobrazami, ale i interesującymi kulinariami, oferowanymi przez podmiejskie szynki i gospody.

Pisząc ostródzki przewodnik, Cartellieri zostawił po sobie niezwykłą pamiątkę, przedśmiertne wyznanie miłości do miasta. Przy całym bogactwie informacji i nietuzinkowym sposobie ich podania, nauczyciel sprawił ostródzianom serdeczny prezent. Przewodnik, dzięki niewielkim rozmiarom, bez trudu można było nosić w kieszeni na sercu. I tak go pewnie noszono.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.